Ürdün'ün güneyinde, Wadi Musa kasabasının yanı başında kumtaşı dağların içine oyulmuş Petra, Nebatilerin başkenti olarak kurulduğu günden bu yana yaklaşık iki bin yıllık bir mimari mirası taşıyor. UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndeki kent bugün ücretli bilet, sabit ziyaret saatleri ve zorluk derecesine göre ayrılmış patikalarla işleyen bir park; bu yüzden gezi, gidilecek gün ve saat seçilmeden önce planlama istiyor. Bu rehber; giriş ücretlerini, Jordan Pass kademelerini, ziyaret saatlerini, Al-Siq güzergâhını, Aldayr ve Al-Khubtha rotalarını, Petra by Night programını resmi kaynaklarla doğrulanmış değerlerle bir araya getiriyor.
Hızlı Bilgiler
| Başlık | Bilgi |
|---|---|
| Konum | Ürdün'ün güneyi, Wadi Musa yerleşimi |
| Coğrafi çerçeve | Lut Gölü ile Akabe Körfezi arasındaki topraklar |
| Statü | UNESCO Dünya Mirası Listesi, Dünyanın Yeni Yedi Harikası |
| Kuruluş | Nebatiler, MÖ 4. yüzyıl |
| Roma dönemi | MS 106'da Roma İmparatorluğu'na katıldı |
| Yeniden keşif | 1812, Johann Ludwig Burckhardt |
| Ziyaret saatleri | Yaz 06.00-18.00, kış 06.00-16.00 |
| Ana rota | 3,9 km, 1 saat 30 ile 1 saat 45 dakika, kolay |
| Giriş ücreti | Ürdün'de konaklayan ziyaretçi için 1 gün 50 JOD |
| Ödeme | Nakit Ürdün dinarı ve Visa kartı |
Petra Antik Kenti Nerede, Neden Görülür?
Petra, Lut Gölü ile Akabe Körfezi arasında, baharat ve tütsü kervan yollarının kesiştiği noktada kurulmuş. UNESCO'nun listeye alma ölçütlerinden biri, kayaya oyulmuş tapınak ve mezar cepheleriyle birlikte gelişmiş su toplama ve dağıtım sistemi: çölün ortasında kalıcı bir başkent kurulabilmesinin arkasında bu mühendislik var.
Nebati başkentinden Roma eyaletine
Nebatiler, göçebe bir Arap kabilesi olarak MÖ 4. yüzyılda bölgeye yerleşti ve Wadi Musa kanyonunun duvarlarını oyarak kenti kurdu. MS 106'da krallık Roma'ya geçti, Petra Arabia Petraea eyaletinin merkezi oldu ve kente anıtlar, tapınaklar, sütunlu bir cadde eklendi. Bizans döneminde kiliseler inşa edildi; ticaret yollarının değişmesi ve depremlerle birlikte kent kademeli olarak terk edildi.
Burckhardt'ın 1812 keşfi
Petra'nın konumu yüzyıllarca yalnızca Bedeviler tarafından biliniyordu. 1812'de İsviçreli kâşif Johann Ludwig Burckhardt kentin harabelerine ulaştı ve bulgularını Batı dünyasına aktardı. Kentin tarihsel katmanlarını izleyen programlar Petra antik kenti kültür turları başlığı altında toplanıyor.
Nasıl Gidilir?
Türkiye'den Petra'ya doğrudan ulaşım bulunmuyor; güzergâh Amman üzerinden kuruluyor.
- Amman'daki Queen Alia Uluslararası Havalimanı'na uçun.
- Havalimanından güneye, Çöl Otoyolu üzerinden Wadi Musa'ya geçin: yaklaşık 210-235 kilometre, sürüş süresi 3 saat.
- Wadi Musa'da konaklayın; ziyaretçi merkezi yerleşimin içinde olduğu için sabah park açılışına yetişmek kolaylaşıyor.
- Ziyaretçi merkezindeki gişede geçerli pasaportunuzla bilet alın veya Jordan Pass'inizi ibraz edin.
- Ana rotaya Bab as-Siq bölümünden girin, Djinn Blocks'un önünden geçerek Al-Siq'e ilerleyin.
Bu ulaşım zincirini hazır programa dönüştüren seçenekler Petra antik kenti günübirlik kültür turları başlığında.
Giriş Ücretleri, Jordan Pass ve Bilet Kuralları
Bilet sistemi ziyaretçinin Ürdün'de konaklayıp konaklamamasına göre ayrışıyor; fiyatlar Ürdün dinarı (JOD) üzerinden.
| Bilet veya hizmet | Ücret (JOD) |
|---|---|
| 1 günlük giriş | 50 |
| 2 günlük giriş | 55 |
| 3 günlük giriş | 60 |
| Ürdün'de konaklamayan ziyaretçi, 1 gün | 90 |
| Arap ülkeleri vatandaşları | 30 |
| Ürdün'de ikamet edenler | 10 |
| Ürdün vatandaşları | 1 |
| Rehberlik: ana rota | 50 |
| Rehberlik: ana rota ve Manastır | 100 |
| Rehberlik: ana rota ve Yüksek Kurban Yeri | 100 |
| Kulüp aracı: ziyaretçi merkezi-Hazine (4 km) | 15 |
| Kulüp aracı: ziyaretçi merkezi-Hazine gidiş dönüş (8 km) | 25 |
| Kulüp aracı: Petra Tiyatrosu-Qasr al-Bint (1 km) | 10 |
| Kulüp aracı: Petra Tiyatrosu-Qasr al-Bint gidiş dönüş (2 km) | 15 |
| Hazine karşısındaki seyir noktaları | 15 |
| Nabati Kültür Köyü-Manastır patikası 4x4 transfer (tek yön) | 5 |
| Petra by Night gösterisi | 30 |
Jordan Pass ne zaman mantıklı?
Jordan Pass, ülke genelinde kırktan fazla ören yeri ve müzeye girişi kapsayan bir kart: Jordan Wanderer 70 JOD ile Petra'da 1 gün, Jordan Explorer 75 JOD ile ardışık 2 gün, Jordan Expert 80 JOD ile ardışık 3 gün. Kart turistik giriş vizesi ücretini de karşılıyor; bunun için Ürdün'e varıştan önce satın alınmış olması ve ülkede en az iki gece konaklanması gerekiyor. Petra girişi kart olmadan 50 JOD olduğundan, programda Jerash veya Wadi Rum gibi duraklar varsa kart avantajlı.
Bilet alırken bilinmesi gerekenler
- Gişede geçerli pasaport ibrazı isteniyor.
- Gündüz saatlerinde 12 yaş altı çocuklardan giriş ücreti alınmıyor.
- İki ve üç günlük biletler ardışık günlerde kullanılmalı.
- Ödemede nakit Ürdün dinarı ve Visa kartı kabul ediliyor.
- Ziyaretçi merkezi, 50 JOD ve 30 JOD kategorisindeki biletler için 5 JOD karşılığında ek gün tanımlıyor.
- Manastır patikasına 4x4 transferler 07.30-15.00 arasında çalışıyor.
- Jordan Pass sahipleri arka yol güzergâhı için biletini gişede göstermeli.
Al-Siq: Kayanın Yarığından Geçen Giriş
Al-Siq, Bab as-Siq bölümünün ardından başlayıp Hazine'ye çıkan, 1,2 kilometreyi biraz aşan doğal geçit; yani ziyaretçi merkezinden Hazine'ye yürünen mesafenin tamamı değil, son bölümü. Yaygın kanının aksine akarsu kanyonu da değil, tektonik zorlanmayla kayanın çatlaması sonucu oluşmuş bir yarık. Geçit yer yer birkaç metreye kadar daralıyor, bazı bölümlerde gökyüzü neredeyse kapanıyor.
Geçidin iki yanında kayaya oyulmuş su kanalları uzanıyor; bazı kesimlerde bu kanallar iki bin yıllık pişmiş toprak künklerin içinden geçiyor. Girişten önce kente su basmasını önlemek için kurulmuş baraj yapısı görülüyor. Sabahın erken saatlerinde geçit hem daha serin hem daha sakin.
Hazine ve Ana Rota Üzerindeki Duraklar
Al-Siq'in sonunda kaya duvarının arasından görünen Al-Khazneh, yani Hazine, Petra'nın simge yapısı ve ziyaretçi merkezinden Qasr al-Bint'e uzanan ana rotanın ilk büyük durağı. Helenistik cephe yaklaşık 39 metre yüksekliğinde; kumtaşındaki demir oksit nedeniyle gün içinde kırmızıdan altın sarısına dönen tonlar alıyor. İç bölüm ziyarete kapalı, cephe meydandan izleniyor; kalabalıktan uzak fotoğraf için sabah saatleri daha uygun.
| Rota | Uzunluk ve süre | Zorluk |
|---|---|---|
| Ana rota (Main Trail) | 3,9 km, 1 saat 30 ile 1 saat 45 dakika | Kolay |
| Al-Khubtha Trail | 4 ile 5 saat | Zor |
| Aldayr arka yol güzergâhı | 4 ile 5 saat | Zor |
Djinn Blocks ve tiyatro
Bab as-Siq'te karşınıza çıkan Djinn Blocks, kayadan oyulmuş kare biçimli anıtlar; MÖ 2. yüzyıla tarihlenen bu yapılar Petra'nın erken dönem anıtsal mezarları arasında sayılıyor. Hazine'den sonra Cepheler Sokağı boyunca ilerlendiğinde Kral IV. Aretas döneminde kayaya oyulan tiyatroya varılıyor: kırk beş sıra oturma basamağı, dört bin kişilik kapasite.
Colonnaded Street ve Qasr al-Bint
Colonnaded Street, MS 2. yüzyılda Roma döneminde düzenlenen çift sıra sütunlu ana cadde; iki yanındaki dükkân sıralarıyla kentin ticari omurgasıydı. Caddenin sonundaki Qasr al-Bint tapınağı 23 metre yüksekliğinde ve Petra'nın erken dönem tapınak kompleksleri arasında.
Byzantine Church Petra
Sütunlu caddenin kuzeyindeki yamaçta bulunan Bizans Kilisesi, kentin Hristiyanlık dönemine ait izlerini taşıyor. Yan nefleri kaplayan mozaikler her biri yaklaşık 70 metrekare ve 6. yüzyılın başına tarihleniyor; gündelik nesneler, gerçek ve mitolojik hayvan figürleriyle mevsimlerin, okyanusun ve yeryüzünün kişileştirmeleri işleniyor.
Aldayr (Manastır) Yürüyüşü
Aldayr, Petra'nın kayaya oyulmuş büyük ölçekli yapılarından; cephe yaklaşık 47 metre genişliğinde ve 48 metre yüksekliğinde, MS 1. yüzyılın ortalarında dağın içine oyulduğu kabul ediliyor. Yapıya "manastır" adı, iç duvardaki Bizans dönemi haç kazımalarından geliyor.
Ana rotanın sonundan Aldayr'a çıkan patika yaklaşık 800 basamaktan oluşuyor; basamakları yürümek istemeyenler eşek kullanabiliyor. Beidha yoluna açılan arka yol güzergâhı 4 ile 5 saat sürüyor ve zor sınıfında; başlangıcı görece rahat, güzergâh tarım alanlarından ve Wadi Araba'ya bakan dağ manzaralarından geçiyor.
Al-Khubtha Trail: Hazine'yi Yukarıdan Görmek
Al-Khubtha Trail, Hazine'yi yukarıdan gören seyir noktasına ulaştıran güzergâh. Patika Kraliyet Mezarları hizasından, Saray Mezarı'nın önünden başlıyor ve kayaya oyulmuş basamaklarla Jabal al-Khubtha kütlesine tırmanıyor; rota boyunca Cepheler Sokağı, kaya tiyatrosu ve Kraliyet Mezarları grubu (Urn, Silk, Corinthian, Saray) izleniyor, üst kesimde Al-Khubtha Yüksek Yeri ile eski sarnıç bulunuyor.
Ziyaretçi merkezinden başlayıp geri dönen tam güzergâh 4 ile 5 saat sürüyor ve zor kategorisinde; yükselti nedeniyle sabah erken çıkmak daha rahat. Yukarıdan Hazine'nin cephesi, Al-Siq'in çıkışı ve meydan aynı kare içinde görülebiliyor. Rehberli çıkış planlayanlar Petra antik kenti tarihi şehir turları programlarını inceleyebilir.
Ziyaret Saatleri, Mevsim ve Petra by Night
Arkeolojik park yaz döneminde 06.00-18.00, kış döneminde 06.00-16.00 arasında açık; bilet satışı kapanıştan yaklaşık 45 dakika önce sona eriyor. Ürdün'de yazlar sıcak, kışlar soğuk ve yağışlı, yüksek rakımlarda kar görülebiliyor.
| Dönem | Koşullar | Planlama önerisi |
|---|---|---|
| İlkbahar (mart-mayıs) | Genellikle 20-30 derece bandı | Uzun yürüyüş rotaları için elverişli |
| Yaz (haziran-ağustos) | Gündüz sıcaklığı yüksek, gölge sınırlı | Park açılışında girin, öğleyi gölgede geçirin |
| Sonbahar (eylül-kasım) | Genellikle 20-30 derece bandı | Fotoğraf ışığı ve tırmanış için uygun |
| Kış (aralık-şubat) | Soğuk ve yağışlı, yüksek kesimlerde kar olasılığı | Park 16.00'da kapandığı için günü erken kurgulayın |
Petra by Night
Petra by Night, Al-Siq'in mum ışığıyla aydınlatıldığı gece programı: pazar-perşembe günleri 20.30-22.30 arasında düzenleniyor ve yaklaşık 2 saat sürüyor. Kişi başı ücret 30 JOD; 10 yaş altı çocuklardan ücret alınmıyor. Program 1998'den bu yana yürüyüş deneyimi olarak tasarlandığı için güzergâh yaya kat ediliyor; takvim sezona göre değişebildiğinden gün resmi kaynaktan teyit edilmeli.
Katılım için gündüz bileti gerekiyor; Jordan Pass gece programını kapsamadığından ayrı bilet alınıyor. Gece çalışan kulüp araçları gece başına üç araçla sınırlı ve yaşlı ile engelli ziyaretçilere ayrılmış, bu yüzden gece programında araca güvenilmemeli. Ören yeri odaklı program kurmak isteyenler Petra antik kenti antik kent turları seçeneklerini değerlendirebilir.
Sık Sorulan Sorular 6
Petra'nın ana rotası nereden nereye uzanıyor?
Ziyaretçi merkezinden Qasr al-Bint'e uzanan ana rota 3,9 kilometre, kolay derecede ve 1 saat 30 ile 1 saat 45 dakika sürüyor; duraklardaki molalarla süre uzuyor. Aldayr'ın 800 basamaklı tırmanışı ya da 4-5 saatlik zor derecedeki Al-Khubtha rotası eklendiğinde ziyaret tam güne yayılıyor.
Petra giriş ücreti kaç Ürdün dinarı?
Ürdün'de konaklayan ziyaretçiler için 1 günlük bilet 50 JOD, 2 günlük bilet 55 JOD, 3 günlük bilet 60 JOD. Ülkede konaklamayan günübirlik ziyaretçiler için 1 günlük giriş 90 JOD. Gündüz saatlerinde 12 yaşın altındaki çocuklardan giriş ücreti alınmıyor.
Jordan Pass Petra girişini kapsıyor mu?
Evet. Jordan Wanderer 70 JOD ile 1 gün, Jordan Explorer 75 JOD ile ardışık 2 gün, Jordan Expert 80 JOD ile ardışık 3 gün giriş sağlıyor. Kart turistik vize ücretini de karşılıyor; bunun için varıştan önce satın alınması ve ülkede en az iki gece konaklanması gerekiyor. Petra by Night kartın dışında.
Aldayr (Manastır) yürüyüşü ne kadar zorlu?
Ana rotanın sonundan Aldayr'a çıkan patika yaklaşık 800 basamaktan oluşuyor ve tırmanış istiyor. Beidha yoluna açılan arka yol güzergâhı 4 ile 5 saat sürüyor, zor kategorisinde. Basamakları yürümek istemeyenler eşek kullanabiliyor; patika başlangıcına kişi başı 5 JOD karşılığında 4x4 transfer var.
Petra by Night hangi günler ve saatlerde yapılıyor?
Gece programı pazar ile perşembe günleri arasında, 20.30 ile 22.30 saatleri arasında düzenleniyor ve yaklaşık 2 saat sürüyor. Kişi başı ücret 30 JOD, 10 yaşın altındaki çocuklar için ücretsiz. Katılım için aynı güne ait gündüz bileti gerekiyor.
Petra'da kulüp aracı ücretleri nedir?
Ziyaretçi merkezi ile Hazine arasındaki 4 kilometrelik kulüp aracı hizmeti 15 JOD, aynı güzergâhın 8 kilometrelik gidiş dönüşü 25 JOD. Petra Tiyatrosu ile Qasr al-Bint arasındaki 1 kilometrelik hizmet 10 JOD, 2 kilometrelik gidiş dönüş 15 JOD. Kulüp araçları her gün 07.00 ile 18.00 arasında çalışıyor ve önceden rezervasyon gerektirmiyor.
