Artvin gezilecek yerler denince akla göğe komşu yaylalar, ormanla çevrili heyelan set gölleri, debisi yüksek nehirler ve Orta Çağ'dan kalma Gürcü kiliseleri gelir. Türkiye'nin kuzeydoğu ucunda, Gürcistan sınırında yer alan Artvin; Borçka Karagöl, Şavşat Karagöl, Karagöl-Sahara Milli Parkı, Macahel Biyosfer Rezervi, Kafkasör Yaylası ve Çoruh Nehri gibi başlıklarla öne çıkar. Bu rehberde Artvin ilini ilçe ilçe, doğa, macera ve tarih temaları çerçevesinde ele alıyor; nereyi ne zaman görmenin daha uygun olduğunu ve şehre nasıl ulaşacağınızı bir arada topluyoruz.
Travel Tour Shop olarak Karadeniz coğrafyasında sahada çalışıyoruz. Aşağıdaki rotaları ve bunları kapsayan turları kendi hizmet ölçütlerimizle değerlendiriyor, beklentinize uygun programı seçmenize yardımcı oluyoruz. Engebeli arazi ve dağınık yerleşim nedeniyle Artvin'i planlı gezmek zaman kazandırır; bu yazı da o planı kurmanız için bir başlangıç noktası sunar.
Hızlı Bilgiler
| Alan | Bilgi |
|---|---|
| İl | Artvin (Doğu Karadeniz, Gürcistan sınırı) |
| İdeal mevsim | Haziran - Eylül (yaylalar açık); Ekim (sonbahar renkleri) |
| Önerilen süre | 3 - 5 gün |
| Öne çıkanlar | Borçka Karagöl, Şavşat, Karagöl-Sahara, Macahel, Kafkasör, Çoruh |
| Ulaşım | Rize-Artvin Havalimanı veya Batum; karayolu bağlantısı |
Artvin Neyi ile Öne Çıkar? Öne Çıkan Göller
Artvin'in kartpostallarını süsleyen ilk başlık göllerdir. Şehri tanımaya, birbirine benzeyen isimleri ama farklı atmosferleri olan iki Karagöl'den başlamak faydalı olur.
Borçka Karagöl Tabiat Parkı
Artvin denince akla ilk gelen yer Borçka Karagöl'dür. 19. yüzyıl başlarında bir heyelan sonucu nehrin önünün kapanmasıyla oluşan bu heyelan set gölü, etrafını saran devasa ağaçların suya yansıyan renkleriyle dingin bir görsel bütünlük sunar. Göl, Borçka ilçe merkezine bağlı yüksek bir platoda yer alır ve orman içinde, daha kapalı, mistik bir atmosfere sahiptir. Göl çevresinde yürüyüş yapabilir, ahşap seyir platformlarından yansımaları izleyebilir ve sakin bir mola verebilirsiniz. SERP'te Artvin için en yüksek puanlı doğa noktalarından biri olması, bölgeyi gezenlerin bu durağı sık paylaştığını gösterir.
Karagöl-Sahara Milli Parkı ve Şavşat Karagöl
Şavşat ilçesine bağlı Karagöl-Sahara Milli Parkı, Borçka'daki adaşından farklı bir karakter taşır. Buradaki Şavşat Karagöl, geniş meralar, dağlar ve çayırlarla çevrili, daha panoramik bir doğa harikasıdır. Milli park; sık ladin ve göknar ormanları, alpin çayırları ve zengin bir yaban hayatıyla bilinir. Şehir merkezine yaklaşık 60 kilometre uzaklıktaki park, her yıl on binlerce ziyaretçi ağırlar. Fotoğraf ve doğa yürüyüşü meraklıları için gölün çevresindeki patikalar keyifli bir program oluşturur.
Gölün suyu, çevresindeki ormanın yansımasıyla gün içinde değişen tonlar alır; sabah erken ve gün batımı saatleri, ışığın yumuşadığı ve yansımaların belirginleştiği zamanlardır. Park içinde piknik alanları, seyir noktaları ve kısa yürüyüş halkaları bulunur. Şavşat Karagöl'ü çevredeki yayla ve kale duraklarıyla aynı güne yaymak, bölgeyi aynı yönde ve yol yorgunluğunu azaltarak verimli biçimde gezmenizi sağlar.
Şavşat: Sakin Şehir (CittaSlow) ve Yaylalar
Uluslararası CittaSlow (Sakin Şehir) ağına dahil olan Şavşat, huzurlu bir mola noktasıdır. Alpler'i andıran ahşap köy evleri, geniş otlakları ve yeşilin farklı tonları, şehir temposundan uzaklaşmak isteyenleri kendine çeker. Şavşat çevresinde Karagöl-Sahara Milli Parkı'nın yanı sıra tarihi Şavşat Kalesi ve doğal oluşumlarıyla dikkat çeken Şavşat Peribacaları gibi duraklar bulunur.
Artvin'in yayla kültürü de bu bölgede belirginleşir. Şehir merkezine yakın Kafkasör Yaylası, geleneksel etkinlikleriyle bilinen bir yüksek rakım noktasıdır ve yaz aylarında düzenlenen yöresel şenlikleriyle anılır. Daha içerideki Bilbilan ve Arsiyan yaylaları ise geniş göl ve çayır manzaralarıyla yayla rotalarını tamamlar; Arsiyan'ın göller bölgesi, yüksek platodaki irili ufaklı gölleriyle yürüyüş sevenlerin ilgisini çeker. Yayla yolları genellikle geç ilkbaharda açılır ve sonbahar başına kadar erişilebilir kalır; bu nedenle yayla ağırlıklı bir program için mevsim seçimi önem taşır. Yaylalarda konaklama seçenekleri genellikle sade olduğundan, gece kalmayı düşünüyorsanız rezervasyonu önceden ayarlamak sağlıklıdır.
Macahel (Camili) Biyosfer Rezervi
Borçka'nın kuzeyinde, Gürcistan sınırına yaslanan Macahel (Camili) Vadisi, Türkiye'nin UNESCO tarafından tanınan biyosfer rezerv alanlarından biridir. Altı köyden oluşan vadi; el değmemiş ormanları, endemik bitki örtüsü ve geleneksel Kafkas arıcılığıyla öne çıkar. Yörede üretilen Kafkas balı, coğrafi işaretle korunan yerel ürünler arasında anılır ve vadinin ekonomisinde önemli bir yer tutar. Bölgeye ulaşım virajlı bir dağ yolundan geçtiği için ziyaret genellikle rehberli ve planlı yapılır. Yolun bir bölümünün stabilize olması ve hava koşullarına duyarlı olması, gidiş dönüş için gün içinde yeterli zaman ayırmayı gerektirir. Camili'nin ahşap köprüleri, serin dere yatakları ve sakin köy dokusu, kalabalıktan uzak bir keşif isteyenlere göre bir rotadır. Vadiyi Borçka Karagöl ile aynı gün içinde birbirine bağlayan programlar yaygındır.
Çoruh Nehri Rafting ve Vadi Rotaları
Artvin yalnızca sakinlik arayanların değil, doğa sporu tutkunlarının da uğrağıdır. Dünyanın hızlı akan nehirlerinden Çoruh, geçmişte uluslararası rafting ve kano yarışlarına ev sahipliği yapmıştır. Bahar aylarında kar erimesiyle debisi yükselen nehir, farklı zorluk derecelerinde parkurlar barındırır. Rafting ve benzeri aktiviteler profesyonel ekiplerce, can yeleği ve kask gibi ekipman eşliğinde düzenlenir; katılımcının yüzme durumu ve deneyimi program seçiminde belirleyicidir. Nehir üzerindeki suya dayalı aktiviteleri ve çevre keşiflerini bir arada değerlendirmek isterseniz doğa ve macera turları kategorimizi inceleyebilirsiniz.
Bölgedeki vadiler de görselliğiyle akılda kalır. Hatila Vadisi Milli Parkı içindeki cam seyir terası, yaklaşık 220 metre yükseklikten vadinin sarp kayalıklarını ve kanyonunu izleme imkanı sunar. Şavşat yolundaki Cehennem Deresi Kanyonu Tabiat Parkı, ahşap yürüyüş platformlarıyla derin bir yarığın içine bakış sağlar. Bunlara Borçka'daki Mençuna Şelalesi ile Maral Şelalesi ve Murgul yakınındaki Deliklikaya Şelalesi eklendiğinde, Artvin'in su temalı durakları oldukça çeşitlenir. Mençuna Şelalesi'ne, tarihi Çifte Köprüler'i geçtikten sonra orman içi keyifli bir yürüyüşle ulaşılır; şelalenin görkemli akışı, çevredeki nemli ormanla birlikte serin bir mola imkanı sunar. Bu şelale ve kanyon duraklarında zemin ıslak ve kaygan olabildiğinden, uygun ayakkabı ve dikkatli adım, gezinin konforunu doğrudan etkiler.
Kaçkar'ın Artvin Yakası: Barhal, Yusufeli ve Trekking
Kaçkar Dağları'nın kuzey yüzü Rize'ye bakarken, güney ve doğu etekleri Artvin'in Yusufeli ilçesine uzanır. Yusufeli'ne bağlı Barhal (Altıparmak) ve Tekkale köyleri, yüksek dağ göllerine ve buzul vadilerine açılan klasik yürüyüş güzergahlarının başlangıç noktalarıdır. Barhal Çayı boyunca ilerleyen patikalar, dağcılık ve kamp meraklıları için Kaçkar zirvelerine yaklaşma imkanı verir. Bu rotalar rakım kazandırdığı için hazırlık, uygun ekipman ve rehber desteği gerektirir. Çok günlü yürüyüş ve kamp odaklı programları değerlendirmek isteyenler trekking ve doğa yürüyüşü turları kategorimize göz atabilir. Bu yazının Rize'nin Ayder ve Pokut yaylalarını kapsamadığını, yalnızca Kaçkar masifinin Artvin yakasına odaklandığını not edelim.
Artvin'in Tarihi Yerleri: Gürcü Kiliseleri ve Taş Köprüler
Artvin gezilecek yerler yalnızca doğayla sınırlı kalmaz; bölge, Orta Çağ Gürcü Krallığı döneminden kalma zengin bir mimari mirasa da sahiptir. Yusufeli çevresindeki İşhan Kilisesi ve Barhal Kilisesi, taş işçiliği ve mimarileriyle tarih meraklılarını çeker. Merkeze yakın Dolishane Kilisesi ise 10. yüzyıla tarihlenen ayrıntılarıyla bilinir. Ardanuç ilçesindeki Ferhatlı (Ardanuç) Kalesi ve Şavşat Kalesi, bölgenin sınır coğrafyasındaki savunma geçmişine tanıklık eder.
Vadileri birbirine bağlayan tarihi taş kemer köprüler de bu mirasın parçasıdır. Ortaca (Çifte) Köprüler, iki nehrin birleştiği noktada kurulmuş kemer köprülerdir ve çevresindeki orman içi yürüyüş parkurlarıyla birlikte gezilir. Bu köprüler, geçmişte vadileri ve köyleri birbirine bağlayan ticaret yollarının izlerini taşır; taş işçilikleri, dönemin ustalık geleneğini yansıtır. Şehir merkezindeki Artvin Kalesi ve panoramik manzarasıyla bilinen Atatepe (Atatürk Heykeli) de kısa süreli merkez turlarına dahil edilebilecek duraklardır. Atatepe, şehir dokusunu ve çevredeki dağları kuşbakışı görebileceğiniz bir seyir noktası olması nedeniyle sık ziyaret edilir.
Bu tarihi katman, Artvin gezisini doğa ağırlıklı bir programın ötesine taşır. Kiliseler, kaleler ve köprüler; bölgenin sınır coğrafyasında yüzyıllar boyunca farklı kültürlerin bir arada yaşadığını hatırlatır. Tarih ilgisi olan gezginler için Yusufeli çevresini kilise güzergahı, Ardanuç ve Şavşat yönünü ise kale güzergahı olarak kurmak, duraklar arasında verimli bir sıralama sağlar.
Artvin'e Ne Zaman ve Nasıl Gidilir?
Artvin'in yaylalarının ve yüksek göllerinin yollarının açık, doğanın en canlı olduğu dönem genellikle Haziran ile Eylül arasıdır. Sonbaharın sarı, kırmızı ve turuncu yaprak dökümünü yakalamak isteyenler için Ekim ayı uygun bir seçenektir. Kış aylarında ise merkez ve alçak rakımlı bazı duraklar gezilebilir olsa da yüksek yayla yolları kar nedeniyle çoğunlukla kapanır; bu dönemde rota planını alçak kesimlere göre kurmak gerekir.
Ulaşımda en yakın havalimanları Rize-Artvin Havalimanı ile Gürcistan'daki Batum Havalimanı'dır. Batum'a yeni kimlikle sınır geçişi mümkündür ve bazı ziyaretçiler bu güzergahı tercih eder. Havalimanından sonra bölge içi ulaşım karayoluyla sağlanır. Yayla yolları dar ve virajlı olduğundan, hava koşulları hızla değişebildiğinden ve duraklar birbirine uzak olduğundan, çok duraklı bir programda rehberli ve organize ulaşım hem zaman hem konfor açısından avantaj sağlar. Farklı temaları bir arada değerlendirmek için tüm tur seçeneklerimize göz atabilirsiniz.
Yanınıza mevsim ne olursa olsun yağmurluk, rüzgarlık ve kalın bir hırka almanız yerinde olur; ani sis ve yağmur bölgede sık görülür. Parkurlarda su geçirmez ve kaymaz tabanlı bir yürüyüş ayakkabısı konforu belirgin biçimde artırır.
Sık Sorulan Sorular 6
Artvin neyi ile öne çıkar?
Artvin; heyelan set gölleri (Borçka Karagöl), milli parkları (Karagöl-Sahara), Macahel Biyosfer Rezervi, Çoruh Nehri'ndeki rafting rotaları, Kafkasör gibi yaylaları ve Orta Çağ'dan kalma Gürcü kiliseleriyle öne çıkar. Kitle turizminden uzak, doğa ve tarih ağırlıklı bir profil sunar.
Borçka Karagöl ile Şavşat Karagöl arasındaki fark nedir?
Borçka Karagöl, etrafı sık ormanlarla kaplı, daha kapalı ve mistik bir atmosfere sahip bir heyelan set gölüdür. Şavşat Karagöl ise geniş Karagöl-Sahara Milli Parkı içinde, açık meralar, dağlar ve çayırlarla çevrili, daha panoramik bir doğa harikasıdır. İkisi farklı ilçelerde yer alır.
Artvin'e nasıl ulaşılır?
En yakın havalimanları Rize-Artvin Havalimanı ile Gürcistan'daki Batum Havalimanı'dır. Batum'a yeni kimlikle geçiş yapılabilir. Havalimanından sonra bölge içi ulaşım karayoluyla sağlanır. Duraklar dağınık olduğu için çok noktalı gezilerde organize ulaşım pratiklik kazandırır.
Artvin'i gezmek kaç gün sürer?
İl geneli engebeli ve duraklar birbirine uzak olduğu için 3 ila 5 günlük bir program çoğu ana durağı rahat kapsar. Merkez, Borçka, Şavşat ve Yusufeli yönlerini ayrı günlere bölmek yol yorgunluğunu azaltır ve her bölgeye zaman ayırmanızı kolaylaştırır.
Artvin'de ne yenir?
Bölge mutfağında muhlama (kuymak), Borçka ve çevresinin bal çeşitleri, hamsili yemekler, mısır ekmeği, kara lahana yemekleri ve yayla peynirleri öne çıkar. Macahel yöresinin geleneksel Kafkas balı, gastronomi ilgisi olan ziyaretçilerin dikkatini çeken yerel ürünlerdendir.
Artvin kışın gezilebilir mi?
Kış aylarında merkez, Artvin Kalesi, Atatepe ve alçak rakımlı bazı duraklar gezilebilir. Ancak Borçka Karagöl'ün üst kesimleri, Macahel ve yüksek yaylalara giden yollar kar nedeniyle çoğunlukla kapanır. Kış programını alçak kesimlere ve yol durumuna göre planlamak gerekir.