در جنوب اردن و در همسایگی شهر وادی موسی، شهری خیره‌کننده در دل کوه‌های ماسه‌سنگی تراشیده شده است. پترا، که زمانی پایتخت نباتی‌ها بود، میراثی معماری با قدمتی نزدیک به دو هزار سال را در خود جای داده است. این شهر که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده، امروزه به صورت یک پارک منظم با بلیط‌های ورودی، ساعات بازدید مشخص و مسیرهای پیاده‌روی با سطوح دشواری متفاوت اداره می‌شود؛ بنابراین برای داشتن یک تجربه بی‌نقص، برنامه‌ریزی دقیق پیش از انتخاب روز و ساعت بازدید ضروری است. در این راهنمای جامع از Travel Tour Shop، تمامی جزئیات از جمله هزینه‌های ورودی، سطوح مختلف Jordan Pass، ساعات بازدید، مسیر Al-Siq، مسیرهای Aldayr و Al-Khubtha و همچنین برنامه Petra by Night را بر اساس منابع رسمی برای شما گردآوری کرده‌ایم.
اطلاعات سریع و کاربردی
| موضوع | جزئیات |
|---|---|
| موقعیت | جنوب اردن، منطقه وادی موسی |
| محدوده جغرافیایی | بین دریای مرده و خلیج عقبه |
| جایگاه | میراث جهانی یونسکو، یکی از عجایب هفتگانه جدید جهان |
| بنیان‌گذاران | نباتی‌ها، قرن چهارم پیش از میلاد |
| دوران رومی | الحاق به امپراتوری روم در سال ۱۰۶ میلادی |
| کشف مجدد | ۱۸۱۲ توسط یوهان لودویگ بورکهارت |
| ساعات بازدید | تابستان: ۰۶:۰۰ تا ۱۸:۰۰ |
| مسیر اصلی | ۳.۹ کیلومتر، ۱ ساعت و ۳۰ تا ۴۵ دقیقه، سطح آسان |
| هزینه ورودی | ۵۰ دینار اردن (JOD) برای یک روز (برای اقامت‌کنندگان در اردن) |
| روش پرداخت | نقد (دینار اردن) و کارت Visa |
پترا کجاست و چرا باید از آن بازدید کرد؟
پترا در نقطه‌ای استراتژیک بین دریای مرده و خلیج عقبه، درست در محل تلاقی مسیرهای کاروان‌های ادویه و بخور بنا شده است. یکی از دلایل اصلی ثبت این شهر در فهرست یونسکو، علاوه بر نماهای باشکوه معابد و مقبره‌های تراشیده شده در صخره، سیستم پیشرفته جمع‌آوری و توزیع آب است؛ همین مهندسی دقیق بود که اجازه داد پایتختی پایدار در قلب بیابان شکل بگیرد.
از پایتخت نباتی‌ها تا ایالت رومی
نباتی‌ها که قبیله‌ای عرب و کوچ‌نشین بودند، در قرن چهارم پیش از میلاد در این منطقه ساکن شدند و با تراشیدن دیواره‌های کانیون وادی موسی، این شهر را بنا کردند. در سال ۱۰۶ میلادی، این پادشاهی به روم پیوست و پترا به مرکز ایالت Arabia Petraea تبدیل شد؛ در این دوران بناهای یادبود، معابد و خیابانی ستون‌دار به شهر اضافه شد. بعدها در دوره بیزانس، کلیساهایی ساخته شد اما با تغییر مسیرهای تجاری و وقوع زلزله‌ها، شهر به تدریج متروکه شد.
کشف دوباره توسط بورکهارت در ۱۸۱۲
موقعیت پترا برای قرن‌ها تنها برای بادیه‌نشینان (بدوی‌ها) شناخته شده بود تا اینکه در سال ۱۸۱۲، یوهان لودویگ بورکهارت، کاوشگر سوئیسی، موفق شد به ویرانه‌های این شهر دست یابد و یافته‌های خود را به دنیای غرب معرفی کند. برای کسانی که علاقه‌مند به بررسی لایه‌های تاریخی این شهر هستند، پیشنهاد می‌کنیم تورهای فرهنگی شهر باستانی پترا را بررسی کنند.
چگونه به پترا برویم؟
پرواز مستقیم از ایران یا ترکیه به پترا وجود ندارد و مسیر معمولاً از طریق شهر امان برنامه‌ریزی می‌شود.
- ابتدا به فرودگاه بین‌المللی ملکه علیا در امان پرواز کنید.
- از فرودگاه به سمت جنوب و از طریق بزرگراه بیابانی به سوی وادی موسی حرکت کنید (حدود ۲۱۰ تا ۲۳۵ کیلومتر، تقریباً ۳ ساعت رانندگی).
- اقامت در وادی موسی توصیه می‌شود؛ زیرا مرکز بازدیدکنندگان در داخل شهر است و دسترسی شما برای ورود به پارک در اولین ساعات صبح آسان‌تر خواهد بود.
- در گیشه مرکز بازدیدکنندگان، با ارائه پاسپورت معتبر، بلیط تهیه کنید یا Jordan Pass خود را ارائه دهید.
- از بخش Bab as-Siq وارد مسیر اصلی شوید، از کنار Djinn Blocks عبور کرده و به سمت Al-Siq پیش بروید.
اگر می‌خواهید این مسیرهای سخت را به یک برنامه سازمان‌یافته تبدیل کنید، تورهای یک‌روزه فرهنگی شهر باستانی پترا بهترین گزینه هستند.
هزینه‌های ورودی، Jordan Pass و قوانین بلیط
سیستم بلیط‌فروشی بر اساس اینکه بازدیدکننده در اردن اقامت دارد یا خیر، متفاوت است. قیمت‌ها به دینار اردن (JOD) محاسبه می‌شوند.
| نوع بلیط یا خدمات | هزینه (JOD) |
|---|---|
| ورودی ۱ روزه | ۵۰ |
| ورودی ۲ روزه | ۵۵ |
| ورودی ۳ روزه | ۶۰ |
| بازدیدکننده یک‌روزه (بدون اقامت در اردن) | ۹۰ |
| شهروندان کشورهای عربی | ۳۰ |
| مقیمان اردن | ۱۰ |
| شهروندان اردن | ۱ |
| راهنمای تور: مسیر اصلی | ۵۰ |
| راهنمای تور: مسیر اصلی و صومعه (Manastır) | ۱۰۰ |
| راهنمای تور: مسیر اصلی و قربانگاه بالا | ۱۰۰ |
| خودروی گلف: مرکز بازدید-خزانهداری (۴ کیلومتر) | ۱۵ |
| خودروی گلف: مرکز بازدید-خزانهداری رفت و برگشت (۸ کیلومتر) | ۲۵ |
| خودروی گلف: تئاتر پترا-قصر البنت (۱ کیلومتر) | ۱۰ |
| خودروی گلف: تئاتر پترا-قصر البنت رفت و برگشت (۲ کیلومتر) | ۱۵ |
| نقاط دیدبانی مقابل خزانهداری | ۱۵ |
| ترانسفر 4x4 مسیر روستای فرهنگی نباتی-صومعه (یک طرفه) | ۵ |
| نمایش Petra by Night | ۳۰ |
چه زمانی خرید Jordan Pass به‌صرفه است؟
Jordan Pass کارتی است که اجازه ورود به بیش از چهل مکان تاریخی و موزه در سراسر کشور را می‌دهد: Jordan Wanderer با ۷۰ دینار (۱ روز پترا)، Jordan Explorer با ۷۵ دینار (۲ روز متوالی پترا) و Jordan Expert با ۸۰ دینار (۳ روز متوالی پترا). مزیت بزرگ این کارت این است که هزینه ویزای توریستی را نیز پوشش می‌دهد؛ به شرطی که قبل از ورود به اردن خریداری شده باشد و فرد حداقل دو شب در کشور اقامت کند. با توجه به اینکه ورودی تنها پترا ۵۰ دینار است، اگر قصد بازدید از جرش یا وادی رم را دارید، این کارت بسیار به‌صرفه است.
نکات مهم هنگام خرید بلیط
- ارائه پاسپورت معتبر در گیشه الزامی است.
- برای کودکان زیر ۱۲ سال در ساعات روز هزینه ورودی دریافت نمی‌شود.
- بلیط‌های دو و سه روزه باید در روزهای متوالی استفاده شوند.
- پرداخت‌ها به صورت نقد (دینار) و کارت Visa پذیرفته می‌شود.
- مرکز بازدیدکنندگان برای بلیط‌های ۵۰ و ۳۰ دیناری، در ازای پرداخت ۵ دینار، یک روز اضافه تعریف می‌کند.
- ترانسفرهای 4x4 به مسیر صومعه از ساعت ۰۷:۳۰ تا ۱۵:۰۰ فعال هستند.
- دارندگان Jordan Pass برای استفاده از مسیرهای پشتی باید کارت خود را در گیشه ارائه دهند.
Al-Siq: ورودی باشکوه در شکاف صخره‌ها
Al-Siq مسیری طبیعی به طول بیش از ۱.۲ کیلومتر است که پس از بخش Bab as-Siq شروع شده و به خزانهداری ختم می‌شود. برخلاف تصور عموم، این مسیر یک کانیون رودخانه‌ای نیست، بلکه شکافی است که در اثر فشارهای تکتونیکی در صخره‌ها ایجاد شده است. در برخی نقاط، مسیر بسیار باریک شده و آسمان تقریباً از دید خارج می‌شود.
در دو طرف این گذرگاه، کانال‌های آبی تراشیده شده در صخره دیده می‌شود که در برخی بخش‌ها از لوله‌های سفالی دو هزار ساله عبور می‌کنند. همچنین پیش از ورود، سدی برای جلوگیری از سیلاب‌های احتمالی در شهر مشاهده می‌شود. توصیه می‌کنیم در ساعات اولیه صبح از این مسیر عبور کنید تا هم از خنکای هوا و هم از آرامش محیط لذت ببرید.
خزانهداری و ایستگاه‌های مسیر اصلی
در انتهای Al-Siq، نمای خیره‌کننده Al-Khazneh یا همان "خزانهداری" از میان دیواره‌های سنگی نمایان می‌شود. این بنا نماد پترا و اولین توقف بزرگ در مسیر اصلی است که از مرکز بازدیدکنندگان تا Qasr al-Bint ادامه دارد. نمای هلنیستی این بنا حدود ۳۹ متر ارتفاع دارد و به دلیل وجود اکسید آهن در ماسه‌سنگ‌ها، رنگ آن در طول روز از قرمز به زرد طلایی تغییر می‌کند. فضای داخلی برای بازدید بسته است و تماشای آن از میدان انجام می‌شود؛ برای عکاسی بدون شلوغی، ساعات اولیه صبح بهترین زمان است.
| مسیر | طول و مدت زمان | سطح دشواری |
|---|---|---|
| مسیر اصلی (Main Trail) | ۳.۹ کیلومتر، ۱ ساعت و ۳۰ تا ۴۵ دقیقه | آسان |
| مسیر Al-Khubtha | ۴ تا ۵ ساعت | سخت |
| مسیر پشتی Aldayr | ۴ تا ۵ ساعت | سخت |
Djinn Blocks و تئاتر
در بخش Bab as-Siq، با Djinn Blocks مواجه می‌شوید؛ بناهایی مکعبی شکل تراشیده شده در صخره که متعلق به قرن دوم پیش از میلاد هستند و جزو اولین مقبره‌های یادبود پترا محسوب می‌شوند. پس از خزانهداری و حرکت در خیابان نماها، به تئاتری می‌رسید که در دوره پادشاه Aretas IV تراشیده شده است؛ تئاتری با ۴۵ ردیف صندلی و ظرفیت ۴۰۰۰ نفر.
Colonnaded Street و Qasr al-Bint
خیابان ستون‌دار (Colonnaded Street) در قرن دوم میلادی و در دوره روم بازسازی شد. این خیابان با دو ردیف ستون و دکان‌های طرفین، ستون فقرات تجاری شهر بود. در انتهای این خیابان، معبد Qasr al-Bint با ارتفاع ۲۳ متر قرار دارد که یکی از قدیمی‌ترین مجموعه‌های معبدی پترا است.
کلیسای بیزانسی پترا (Byzantine Church Petra)
در دامنه شمالی خیابان ستون‌دار، کلیسای بیزانسی قرار دارد که گواه دوران مسیحیت در این شهر است. موزاییک‌های کف این کلیسا که هر کدام حدود ۷۰ متر مربع مساحت دارند و متعلق به ابتدای قرن ششم هستند، بسیار دیدنی‌اند. در این موزاییک‌ها تصاویری از اشیاء روزمره، حیوانات واقعی و اساطیری و نمادهایی از فصل‌ها، اقیانوس و زمین به چشم می‌خورد.
پیاده‌روی به Aldayr (صومعه)
Aldayr یکی از عظیم‌ترین سازه‌های تراشیده شده در پترا است. نمای آن حدود ۴۷ متر عرض و ۴۸ متر ارتفاع دارد و احتمالاً در اواسط قرن اول میلادی ساخته شده است. نام "صومعه" به دلیل وجود حکاکی‌های صلیب دوران بیزانس در دیوارهای داخلی آن است.
مسیر رسیدن به Aldayr از انتهای مسیر اصلی، شامل حدود ۸۰۰ پله است. کسانی که توانایی پیاده‌روی در این پله‌ها را ندارند، می‌توانند از الاغ‌ها استفاده کنند. همچنین مسیر پشتی که به Beidha ختم می‌شود، ۴ تا ۵ ساعت زمان می‌برد و در دسته مسیرهای "سخت" قرار دارد؛ این مسیر از زمین‌های کشاورزی و مناظر کوهستانی مشرف به Wadi Araba می‌گذرد.
مسیر Al-Khubtha: تماشای خزانهداری از بالا
مسیر Al-Khubtha شما را به نقطه‌ای می‌رساند که می‌توانید خزانهداری را از زاویه‌ای بلند و خیره‌کننده ببینید. این مسیر از محدوده مقبره‌های سلطنتی و مقابل مقبره Palace شروع شده و با پله‌های سنگی به توده Jabal al-Khubtha صعود می‌کند. در طول این مسیر، خیابان نماها، تئاتر صخره‌ای و گروه مقبره‌های سلطنتی (Urn, Silk, Corinthian, Palace) دیده می‌شوند.
کل مسیر رفت و برگشت از مرکز بازدیدکنندگان حدود ۴ تا ۵ ساعت زمان می‌برد و سطح دشواری آن "سخت" است. به دلیل ارتفاع زیاد، توصیه می‌شود صبح زود حرکت کنید. از بالای این تپه، نمای خزانهداری، خروجی Al-Siq و میدان همگی در یک قاب قرار می‌گیرند. برای کسانی که قصد دارند این مسیر را با راهنما طی کنند، تورهای تاریخی شهر باستانی پترا پیشنهاد می‌شود.
ساعات بازدید، بهترین فصل و برنامه Petra by Night
پارک باستانی در تابستان از ۰۶:۰۰ تا ۱۸:۰۰ و در زمستان از ۰۶:۰۰ تا ۱۶:۰۰ باز است. فروش بلیط حدود ۴۵ دقیقه قبل از بسته شدن متوقف می‌شود. آب و هوای اردن در تابستان گرم و در زمستان سرد و بارانی است و در ارتفاعات احتمال بارش برف وجود دارد.
| فصل | شرایط جوی | پیشنهاد برنامه‌ریزی |
|---|---|---|
| بهار (مارس تا می) | دمای ۲۰ تا ۳۰ درجه | ایده‌آل برای مسیرهای پیاده‌روی طولانی |
| تابستان (ژوئن تا اوت) | گرمای شدید و سایه محدود | در اولین ساعت باز شدن وارد شوید و ظهر را در سایه بگذرانید |
| پاییز (سپتامبر تا نوامبر) | دمای ۲۰ تا ۳۰ درجه | عالی برای عکاسی و صعود به ارتفاعات |
| زمستان (دسامبر تا فوریه) | سرد و بارانی، احتمال برف | چون پارک ساعت ۱۶:۰۰ بسته می‌شود، برنامه را زودتر شروع کنید |
Petra by Night
برنامه Petra by Night تجربه‌ای جادویی است که در آن مسیر Al-Siq با هزاران شمع روشن می‌شود. این برنامه یکشنبه‌ها تا پنجشنبه‌ها از ساعت ۲۰:۳۰ تا ۲۲:۳۰ برگزار شده و حدود ۲ ساعت زمان می‌برد. هزینه هر نفر ۳۰ دینار است و برای کودکان زیر ۱۰ سال رایگان است. از سال ۱۹۹۸، این برنامه به صورت پیاده‌روی طراحی شده است.
برای شرکت در این برنامه، داشتن بلیط روزانه الزامی است. توجه داشته باشید که Jordan Pass هزینه Petra by Night را پوشش نمی‌دهد و باید بلیط آن را جداگانه تهیه کنید. خودروهای گلف در شب بسیار محدود هستند و فقط برای سالمندان و معلولان در نظر گرفته شده‌اند، بنابراین روی آن‌ها حساب نکنید. برای برنامه‌های متمرکز بر آثار باستانی، تورهای شهر باستانی پترا را بررسی کنید.
سؤالات متداول 6
مسیر اصلی پترا از کجا تا کجا است؟
مسیر اصلی از مرکز بازدیدکنندگان تا Qasr al-Bint امتداد دارد و طول آن ۳.۹ کیلومتر است. این مسیر در سطح آسان قرار دارد و حدود ۱ ساعت و ۳۰ تا ۴۵ دقیقه زمان می‌برد، اما با احتساب توقف‌ها در هر ایستگاه، زمان بیشتری می‌برد. اگر صعود ۸۰۰ پله‌ای به Aldayr یا مسیر ۴-۵ ساعته Al-Khubtha را اضافه کنید، بازدید شما کل روز را در بر می‌گیرد.
هزینه ورودی پترا چند دینار است؟
برای بازدیدکنندگانی که در اردن اقامت دارند، بلیط ۱ روزه ۵۰ دینار، ۲ روزه ۵۵ دینار و ۳ روزه ۶۰ دینار است. برای بازدیدکنندگان یک‌روزه که در اردن اقامت ندارند، هزینه ورودی ۹۰ دینار است. کودکان زیر ۱۲ سال در ساعات روز رایگان هستند.
آیا Jordan Pass شامل ورودی پترا می‌شود؟
بله. بسته به نوع کارت (Wanderer, Explorer, Expert)، دسترسی ۱ تا ۳ روزه فراهم می‌شود. این کارت همچنین هزینه ویزای توریستی را پوشش می‌دهد، به شرطی که قبل از ورود خریداری شده و فرد حداقل دو شب در اردن بماند. توجه داشته باشید که Petra by Night شامل این کارت نمی‌شود.
پیاده‌روی به Aldayr (صومعه) چقدر سخت است؟
مسیر از انتهای مسیر اصلی شامل حدود ۸۰۰ پله است و نیاز به توان بدنی دارد. مسیر پشتی به سمت Beidha نیز ۴ تا ۵ ساعت زمان می‌برد و در دسته سخت است. برای کسانی که نمی‌خواهند پیاده بروند، امکان استفاده از الاغ وجود دارد و همچنین ترانسفرهای 4x4 با هزینه ۵ دینار تا ابتدای مسیر فعال هستند.
برنامه Petra by Night چه روزها و ساعت‌هایی برگزار می‌شود؟
این برنامه از یکشنبه تا پنجشنبه، بین ساعت ۲۰:۳۰ تا ۲۲:۳۰ برگزار می‌شود و حدود ۲ ساعت طول می‌کشد. هزینه آن ۳۰ دینار است و برای کودکان زیر ۱۰ سال رایگان است. داشتن بلیط روزانه برای شرکت در این برنامه الزامی است.
هزینه خودروهای گلف در پترا چقدر است؟
سرویس گلف از مرکز بازدید تا خزانهداری (۴ کیلومتر) ۱۵ دینار و رفت و برگشت (۸ کیلومتر) ۲۵ دینار است. همچنین مسیر تئاتر پترا تا قصر البنت (۱ کیلومتر) ۱۰ دینار و رفت و برگشت (۲ کیلومتر) ۱۵ دینار هزینه دارد. این خودروها هر روز از ۰۷:۰۰ تا ۱۸:۰۰ فعال هستند و نیاز به رزرو قبلی ندارند.
